Malatya’nın da aralarında bulunduğu deprem illerinde artan konut arzı, kira artışlarını yavaşlattı.
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), 6 Şubat depremlerinin ardından hızla yükselen kira enflasyonunun, kamu öncülüğünde gerçekleştirilen yeniden imar çalışmaları ve konut teslimlerinin artmasıyla yavaşlama eğilimine girdiğini açıkladı.
TCMB tarafından yayımlanan “Deprem Bölgesi Konut Arzı ve Bölgesel Kira Enflasyonu Gelişmeleri” başlıklı araştırmada, depremlerin ardından yaşanan konut kaybı ve göç hareketlerinin bölgesel kira fiyatları üzerindeki etkileri incelendi.
Araştırmada, deprem sonrasında konut stokunun azalmasıyla hem afet bölgesinde hem de yoğun göç alan çevre illerde kiraların hızlı şekilde yükseldiği belirtildi. Özellikle deprem bölgesiyle coğrafi yakınlığı veya güçlü göç ilişkisi bulunan illerde kira artışlarının daha belirgin gerçekleştiği kaydedildi.
434 bin deprem konutu tamamlandı
TCMB’nin araştırmasında yer verilen TOKİ verilerine göre, tamamlanan deprem konutu sayısı 2025 yılının başında 201 bin seviyesindeyken yıl sonunda yaklaşık 434 bine ulaştı.
TOKİ’nin deprem öncesindeki üç yıllık dönemde yaklaşık 213 bin konut ürettiğine dikkat çekilen araştırmada, deprem bölgesindeki üretim rakamlarının konut arzında önemli bir artış anlamına geldiği belirtildi.
Konut arzındaki toparlanmanın yapı kullanım izinlerine de yansıdığı, deprem bölgesinin Türkiye genelindeki yapı kullanım izinlerinden aldığı payın deprem öncesinde ortalama yüzde 12 seviyesindeyken 2025’te yüzde 20’nin üzerine çıktığı bildirildi.
Kira artışları 2025’te yavaşlamaya başladı
Araştırmaya göre, deprem illerindeki kira enflasyonu 2023 ve 2024 yıllarında diğer illerin belirgin şekilde üzerinde gerçekleşti. Konut teslimlerinin hız kazandığı 2025 yılıyla birlikte ise kira artışlarında yavaşlama başladı.
Konut stokunda yaşanan kaybın giderilmesi ve yeni konutların kullanıma açılmasıyla arz tarafındaki baskının azaldığı, bunun da kira fiyatlarının artış hızını aşağı çektiği değerlendirildi.
Geri göç çevre illerdeki kiraları da etkiledi
TCMB, yeniden yapılanmayla birlikte başlayan geri göç hareketinin depremden dolaylı etkilenen illerdeki kiralık konut talebini de azalttığına dikkat çekti.
Depremden kaynaklanan göç nedeniyle kira fiyatları etkilenen illerde kira enflasyonunun 2024 ve 2025 yıllarında diğer illere yakın seyrettiği, 2026 yılında ise belirgin şekilde daha düşük gerçekleştiği kaydedildi.
Araştırmada bu gelişmenin, deprem bölgesinde konut arzının toparlanmasıyla birlikte daha önce göç alan şehirlerde kiralık konuta yönelik talebin kademeli olarak gerilemesinden kaynaklanabileceği belirtildi.
İnşaat kapasitesi diğer illere kayıyor
Deprem konutu projelerinin büyük ölçüde tamamlanmasının ardından inşaat sektöründeki kapasitenin de bölge dışına yönelmeye başladığı bildirildi.
TCMB, deprem bölgesinde inşaat istihdamı gerilerken diğer illerde hızlı bir artış yaşandığına dikkat çekerek, bu değişimin önümüzdeki dönemde konut arzındaki artışın daha geniş bir coğrafyaya yayılabileceğine işaret ettiğini belirtti.
Konut arzındaki iyileşmenin hem deprem bölgesinde hem de depremden göç yoluyla etkilenen illerde kira artışlarını baskılamayı sürdürmesinin beklendiği, bu gelişmenin önümüzdeki dönemde kira enflasyonundaki yavaşlamayı destekleyen unsurlardan biri olabileceği değerlendirildi.
