Malatya’da kayısı üretiminin geleceğine ilişkin kapsamlı bir yol haritası kamuoyuyla paylaşıldı.
Hazırlanan raporda, sektörün mevcut üretim ve yönetim modeliyle sürdürülebilirliğinin mümkün olmadığına dikkat çekilerek, bilim temelli ve iklim duyarlı bir dönüşüm sürecinin kaçınılmaz olduğu vurgulandı.
Bilgi Yolu Eğitim Kültür ve Sosyal Araştırmalar Merkezi (BİLSAM) Basın Ofisi tarafından yapılan açıklamada, Malatya’nın en önemli tarımsal ürünü olan kayısıda ciddi risk ve tehditlerin söz konusu olduğu bir dönemden geçildiği ifade edildi. Dünya kayısı sektöründe dengelerin değiştiğine işaret edilen açıklamada, yeni aktörlerin devreye girdiği, Türkiye’nin ve Malatya’nın dünya kuru kayısı üretimindeki payının ise azalma eğiliminde olduğu belirtildi.
İlkbahar Geç Donları Üretimi Zorluyor
Açıklamada, üreticilerin son yıllarda daha sık ve daha şiddetli yaşanan ilkbahar geç donlarıyla mücadele ettiği kaydedildi. 2004, 2010, 2014, 2020 ve 2025 yıllarında meydana gelen don olaylarının, kayısı tarımının kırılgan yapısını açık biçimde ortaya koyduğu vurgulandı.
Don kaynaklı rekolte kayıplarının ardından yaşanan aşırı arz ve fiyat dalgalanmalarının üretim planlamasını neredeyse imkânsız hale getirdiği belirtilen açıklamada, bu sürecin birçok üreticiyi kayısı tarımından uzaklaştırdığına dikkat çekildi. Son 60 yılda her on yılda bir yüzde 100-200 oranında artış gösteren üretimin, son 15 yılda ise durağanlaştığı ifade edildi.
2035 Perspektifiyle Yol Haritası
“Malatya Kayısısı Gelecek Stratejileri” başlıklı raporun, 14 kişilik bir yazar kadrosu ve ilgili kurumların katkılarıyla hazırlandığı bildirildi. Raporda yalnızca bir vizyon metni değil, uygulamaya yön veren somut bir politika belgesi ortaya konulduğu kaydedildi.
2035 perspektifi çerçevesinde hazırlanan raporda şu stratejik amaçlar belirlendi:
- Don riskini yönetilebilir bir üretim parametresine dönüştürmek
- Arz ve gelir istikrarını ve öngörülebilirliğini sağlamak
- Kalite, tat indeksi ve katma değer odaklı üretim modeline geçmek
- Kurumsal kapasiteyi ve koordinasyonu güçlendirmek
- Malatya kayısısının küresel rekabet gücünü ve marka değerini korumak
Bu amaçlar doğrultusunda 26 stratejik hedef ve 16 eylem planının oluşturulduğu açıklandı.
“Stratejik Dönüşüm Ertelenemez”
Açıklamada, hiçbir kişi ya da kurumun söz konusu sorunların altından tek başına kalkamayacağı belirtilerek, tüm paydaşların dahil olacağı topyekûn bir mücadele sürecine ihtiyaç bulunduğu ifade edildi.
Raporda yer alan çağrıda, “Malatya kayısısının mevcut üretim ve yönetim modeli bu koşullar altında sürdürülebilir değildir. Sektörün; bilim temelli, iklim duyarlı ve katma değer odaklı bir stratejik dönüşüme ihtiyacı vardır ve bu ihtiyaç ertelenemez” denildi.
BİLSAM, 20’nci araştırma raporunu kamuoyuyla paylaşmanın memnuniyetini dile getirerek, katkı sunan kişi ve kurumlara teşekkür etti. Raporun karar alıcılar ve üreticiler için yol gösterici olması temenni edildi.
